Opis
Wieża Belém (Torre de Belém) to XVI-wieczna twierdza stojąca na brzegu Tagu w lizbońskiej dzielnicy Belém: koronka z białego wapienia, z linami i sferami armilarnymi wykutymi w kamieniu, zbudowana, by strzec miasta i witać statki wracające z Indii.
Ukończono ją w 1519 roku dla króla Manuela I według projektu architekta wojskowego Francisca de Arrudy. To popisowy przykład stylu manuelińskiego, portugalskiego późnego gotyku o żeglarskim guście. Od 1983 roku razem z pobliskim Klasztorem Hieronimitów figuruje na liście światowego dziedzictwa UNESCO.
Twierdza składa się z dwóch części: niskiego sześciobocznego bastionu wysuniętego w rzekę i stojącej za nim czterokondygnacyjnej wieży o wysokości około 30 metrów. Wzdłuż bastionu otwory na 17 armat wychodzą na wodę; był to pierwszy portugalski fort z działami na dwóch poziomach.
Przyjrzyj się kamieniowi. Na parapetach widnieją tarcze Zakonu Chrystusa, do którego należał Manuel, a sfery armilarne, jego osobisty emblemat, i skręcone liny z węzłami przypominają o morskich wyprawach. Żebrowane kopułki narożnych strażnic, łukowe okna i balkony zdradzają mauretański akcent.
Pod jedną ze strażnic znajduje się wyrzeźbiony nosorożec. Uważa się go za pierwszą rzeźbę tego zwierzęcia w sztuce Europy Zachodniej; przedstawia zapewne nosorożca, którego Manuel wysłał w 1515 roku papieżowi Leonowi X, to samo zwierzę, które rozsławił Albrecht Dürer swoim rysunkiem.
W środku bastion kryje sklepioną kazamatę, w której każda armata miała własną wnękę, a nad nią mały otwarty krużganek, zaprojektowany tak, by mógł uchodzić dym z dział. Posąg Matki Bożej z Belém trzyma w jednej ręce Dzieciątko, a w drugiej kiść winogron.
Wąskie kręte schody prowadzą w górę wieży przez Salę Gubernatora, Salę Królów z loggią o siedmiu łukach nad rzeką, Salę Audiencji i kaplicę. Kto wejdzie na najwyższy taras, zobaczy szeroką panoramę Tagu i nabrzeża.
Popularna opowieść głosi, że wieżę zbudowano na środku rzeki, a trzęsienie ziemi z 1755 roku przesunęło Tag. To nieprawda: wzniesiono ją na małej skalistej wysepce przy brzegu, a linia brzegowa powoli do niej dotarła.
Wieża nie zawsze była dumną bramą. W 1580 roku jej załoga poddała się wojskom hiszpańskim po kilku godzinach walki, a lochy aż do 1830 roku służyły jako więzienie.
Koniecznie zobacz
• Wyrzeźbionego nosorożca.
• Loggię Sali Królów.
• Krużganek na bastionie.
• Widok z najwyższego tarasu.
Czy wiesz, że…?
• Oficjalna nazwa to Wieża św. Wincentego, od patrona Lizbony.
• Do 1833 roku działał tu także posterunek celny, w którym statki wpływające do portu płaciły cło.
Ukończono ją w 1519 roku dla króla Manuela I według projektu architekta wojskowego Francisca de Arrudy. To popisowy przykład stylu manuelińskiego, portugalskiego późnego gotyku o żeglarskim guście. Od 1983 roku razem z pobliskim Klasztorem Hieronimitów figuruje na liście światowego dziedzictwa UNESCO.
Twierdza składa się z dwóch części: niskiego sześciobocznego bastionu wysuniętego w rzekę i stojącej za nim czterokondygnacyjnej wieży o wysokości około 30 metrów. Wzdłuż bastionu otwory na 17 armat wychodzą na wodę; był to pierwszy portugalski fort z działami na dwóch poziomach.
Przyjrzyj się kamieniowi. Na parapetach widnieją tarcze Zakonu Chrystusa, do którego należał Manuel, a sfery armilarne, jego osobisty emblemat, i skręcone liny z węzłami przypominają o morskich wyprawach. Żebrowane kopułki narożnych strażnic, łukowe okna i balkony zdradzają mauretański akcent.
Pod jedną ze strażnic znajduje się wyrzeźbiony nosorożec. Uważa się go za pierwszą rzeźbę tego zwierzęcia w sztuce Europy Zachodniej; przedstawia zapewne nosorożca, którego Manuel wysłał w 1515 roku papieżowi Leonowi X, to samo zwierzę, które rozsławił Albrecht Dürer swoim rysunkiem.
W środku bastion kryje sklepioną kazamatę, w której każda armata miała własną wnękę, a nad nią mały otwarty krużganek, zaprojektowany tak, by mógł uchodzić dym z dział. Posąg Matki Bożej z Belém trzyma w jednej ręce Dzieciątko, a w drugiej kiść winogron.
Wąskie kręte schody prowadzą w górę wieży przez Salę Gubernatora, Salę Królów z loggią o siedmiu łukach nad rzeką, Salę Audiencji i kaplicę. Kto wejdzie na najwyższy taras, zobaczy szeroką panoramę Tagu i nabrzeża.
Popularna opowieść głosi, że wieżę zbudowano na środku rzeki, a trzęsienie ziemi z 1755 roku przesunęło Tag. To nieprawda: wzniesiono ją na małej skalistej wysepce przy brzegu, a linia brzegowa powoli do niej dotarła.
Wieża nie zawsze była dumną bramą. W 1580 roku jej załoga poddała się wojskom hiszpańskim po kilku godzinach walki, a lochy aż do 1830 roku służyły jako więzienie.
Koniecznie zobacz
• Wyrzeźbionego nosorożca.
• Loggię Sali Królów.
• Krużganek na bastionie.
• Widok z najwyższego tarasu.
Czy wiesz, że…?
• Oficjalna nazwa to Wieża św. Wincentego, od patrona Lizbony.
• Do 1833 roku działał tu także posterunek celny, w którym statki wpływające do portu płaciły cło.